Zaterdag 7 oktober 2007, aanvang 20.00 uur, Luthersekerk, Nieuwstraat 106 in Leerdam voor de Muziek Stichting Ton de Kruyf, Linge Concerten.
Liefde en strijd: 16e eeuwse muziek uit de Lage Landen
|
[Pavane
V:] La Battaille Gaillarde sur la bataille Pavane I: Mille regretz Avez Maria virgo serena O quam gloriosum Recordans de mia segnora Belle pour l'amour de vous Comment peult avoir joye Al is den tijt nu doloreus Ricercare X A la bataglia |
Tielman Susato (ca. 1500?-1561/64)
Pierre Phalèse (ca. 1510-ca. 1573) Tielman Susato Josquin des Prez (ca. 1450-1521) Jacob Vaet (ca. 1529-1567) Josquin des Prez Josquin des Prez Josquin des Prez Jan van Wintelroy (fl. 1529-1567) Adriaen Willaert (ca. 1490-1562) Heinrich Isaac (ca. 1450-1517) |
Pauze
Dansen en suites uit de 17e eeuw
| Ballo del granduca (opname)
Variatio, Secunda variatio, Tertia variatio, Quinta variatio Pavana Philippi Variatio [1], [2], [3] Suite 6 uit Consort of Fower Parts Fantazia, Courante, Ayre, Saraband Concert pour quatre parties de Violes Prelude, Allemande, Sarabande en Rondeau, Gigue Angloise (opname) |
Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621) Jan Pieterszoon Sweelinck Matthew Locke (1621/22-1677) Marc Antoine Charpentier (1635-1704) |
Toelichting
Het programma voor de pauze – met 16e eeuwse muziek uit de Lage Landen –
staat in het teken van liefde en strijd. De strijd wordt muzikaal verbeeld
in zogenaamde battaglia's van o.a. de Zuid-Nederlanders Tielman Susato (ca.
1500?-1561/64) en Heinrich Isaac (ca. 1450-1517). Battaglia's – waarin
krijgssignalen en oorlogsgeluiden worden nagebootst – zijn in de 16e eeuw in
veel Europese landen gecomponeerd met vaak dezelfde muzikale motieven.
In chansons van o.a. Josquin des Prez (ca. 1450-1521) wordt de wereldlijke
liefde – gelukkig en droevig – getoonzet. De religieuze liefde voor Maria
wordt ten gehore gebracht in het motet Avez Maria virgo serena van Josquin.
De componisten uit de Nederlanden waren in de 16e eeuw meesters in het
contrapunt: een compositietechniek waarbij meerdere melodische lijnen worden
gecombineerd en die allen een zelfstandig verloop kennen. Een instrumentaal
voorbeeld hiervan is de Ricercare X van Adriaen Willaert (ca. 1490-1562).
Het tweede deel van het programma is geheel gewijd aan de dansmuziek. Déze
dansmuziek is waarschijnlijk niet gecomponeerd om op te dansen, maar is
bedoeld om naar te luisteren en voor het plezier van de uitvoerders. Geen
van de stukken is geschreven voor blokfluitkwartet, maar ze zijn er wel heel
geschikt voor (te maken).
Voor de Amsterdammer Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621) waren dansen
uitgangspunt voor het componeren van virtuoze variaties voor het klavecimbel
en het orgel. De Engelse componist Matthew Locke (1621/22-1677) schreef
suites voor viola da gamba's (strijkinstrumenten), waarin hij luchtige en
lichte dansen liet volgen op een gecompliceerde fantasia. De Franse
componist Marc Antoine Charpentier (1635-1704) schreef een suite met dansen
voor viola da gamba's, die hij concert noemde.